Osoby z niepełnosprawnością wzroku

 

Osoby niewidome i słabowidzące obecne są w społecznościach od zawsze. Niektórzy cieszyli się autorytetem, jako „widzący więcej”, jednak  dla większości brak wzroku był przyczyną wykluczenia.

Przełom w edukacji i przygotowaniu do samodzielnego życia osób niewidomych nastąpił w 1784 roku, gdy  Valentin Haüy założył  pierwszą szkołę dla niewidomych: Paryski Instytut dla Niewidomych. Jego uczniem był miedzy innymi Ludwik Braille, który w latach 1824 opracował używany do dziś, nazwany od jego nazwiska, alfabet.

W Polsce prekursorką edukacji niewidomych była Róża Czacka, która w 1911 roku założyła w Warszawie Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi. W 1921 roku siedziba została przeniesiona do Lasek, gdzie powstał Zakład dla Niewidomych: szkoły, internat i biblioteka. Obecna nazwa placówki to Ośrodek Szkolno-Wychowaczy dla Dzieci Niewidomych im. Róży Czackiej w Laskach. Edukacja obejmowała i nadal obejmuje przedmioty ogólne, naukę pisma Baille’a, orientacji przestrzennej i zawodu. Laski to ważne centrum polskiej tyflologii.  Można tu skorzystać  z unikalnych zbiorów biblioteki, a także uzyskać informacje i wziąć udział w  szkoleniach dla grup osób pracujących na rzecz niewidomych.

W Polsce działa aktualnie 11 specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych przeznaczonych dla dzieci i młodzieży niewidomych i słabowidzących. Uczy się w nich około 1100 osób, na różnych etapach: od przedszkola po szkoły policealne. Duża część dzieci z niepełnosprawnością wzroku uczy się w szkołach ogólnodostępnych i integracyjnych, co ma swoje zalety (integracja) i wady (mniejszy dostęp do specjalistycznych rozwiązań i umiejętności). Coraz więcej osób z niepełnosprawnością wzroku podejmuje studia wyższe. Najczęściej wybierane przez nie kierunki to: pedagogika, filologia i nauki humanistyczne, prawo, muzyka i informatyka.

Dużą grupę osób z niepełnosprawnością wzroku stanowią osoby ociemniałe, które straciły wzrok w trakcie swojego życia, w wyniku wypadków czy choroby. Te osoby najczęściej  nie znają pisma Braille’a, a orientacji przestrzennej i korzystania z białej laski i z urządzeń technologicznych wspomagających funkcjonowanie uczą się w wieku dojrzałym.

Według danych z 2021 roku 2,3% Polaków ma orzeczenie o niepełnosprawności wzroku. Wady wzroku stwierdzono u 50% osób, przy czym w przedziale wiekowym powyżej 60 lat ta liczba gwałtownie rośnie (do 70%).

[ultimate-faqs include_category=”osoby-wzrok”]